του Παύλου Λεμοντζή
Για να υπάρχει αρμονία, πρέπει να εξασφαλίζεται η ισορροπία. Όταν χάνεται το μέτρο χάνεται η αίσθηση ελέγχου που ασκεί ένα άτομο ή μια ομάδα.
Το «υψηλά» εκφραζόμενο συναίσθημα περιλαμβάνει συναισθηματική υπερεμπλοκή, άσκηση κριτικής και εχθρότητα.
Ο θυμός είναι ένα από τα βασικά συναισθήματα που χαρακτηρίζεται από έχθρα, αυτή που προκύπτει όταν αισθανόμαστε ότι κάποιος μας έχει αδικήσει σκόπιμα. Συχνά γίνεται λόγος για την καταστροφική του πλευρά, η οποία δημιουργεί σημαντικά προβλήματα στην καθημερινότητά μας και μπορεί να βρίσκεται στο επίκεντρο προσωπικών και κοινωνικών προβλημάτων.
Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι ορίζουν τον θυμό ως αρνητικό συναίσθημα, το πρόβλημα δεν είναι ο θυμός, αλλά ο τρόπος που αυτός εκφράζεται. Συνήθως, υπερβολικός.
Παράδειγμα, τα έκτροπα που συμβαίνουν στα μπλόκα των αγροτών από τη μια έως την άλλη άκρη της Ελλάδος. Οι αγροτικές κινητοποιήσεις στα Χανιά εκτραχύνθηκαν με πετροπόλεμο και οδομαχίες, ενώ κάποιοι έσπασαν την περίφραξη του αεροδρομίου και προκάλεσαν φθορές σε περιπολικά. Στα ίδια επεισόδια καταγράφηκαν εικόνες όπου παραγωγοί επιτίθενται με μπαστούνια σε άνδρες των ΜΑΤ και αναποδογυρίζουν όχημα της αστυνομίας.
Επεισόδια, χημικά και πετροπόλεμος συνθέτουν πλέον το σκηνικό των κινητοποιήσεων των αγροτών που κλιμακώνονται με ορμητικότητα σε όλη τη χώρα. Από την άλλη, η σταθερή στάση της κυβέρνησης είναι η φράση «είμαστε ανοικτοί στον διάλογο».
Τα υπόλοιπα κόμματα της Βουλής ξιφουλκούν με παράτες και βερμπαλισμούς, με κύριο στόχο την προσέλκυση νέων ψηφοφόρων, αλλά φευ, δε συμφωνούν ούτε μεταξύ τους. Οπότε, Κύριος οίδε τι μέλλει γενέσθαι, ενώ λιμάνια, τελωνεία, σταθμοί, δρόμοι, παράδρομοι, γέφυρες και, ίσως, αεροδρόμια βρίσκονται στα «χέρια» αγροτών, κτηνοτρόφων και άλλων επαγγελματικών τάξεων που συνενώθηκαν μαζί τους , ως συμπαράσταση.
Επί της ουσίας, ο δημόσιος λόγος στην Ελλάδα αντιμετωπίζει τον αγρότη σχεδόν μυθολογικά: ο ζευγολάτης, ο στύλος του έθνους, ο φύλακας της γης και άλλες βουκολικές θεωρίες.
Η πραγματικότητα όμως είναι πιο πεζή και ενίοτε πιο σκοτεινή. Οι επιδοτήσεις δεκαετιών δεν οδήγησαν σε παραγωγή αλλά σε κατανάλωση και στρεβλώσεις. Οι «μαϊμού» παραγωγές, τα πολλαπλά ΑΦΜ, τα εικονικά τιμολόγια, οι διαδρομές χρήματος που δεν αντιστοιχούν σε καμία πραγματική καλλιέργεια, οι διάφορες απάτες κρυφές και φανερές, η μόνιμη απειλή με τρακτέρ στις εθνικές οδούς, ως μέθοδος πίεσης που σε οποιοδήποτε σοβαρό κράτος θα θεωρούνταν εκβιασμός.
Όλα αυτά δεν αποτελούν κρυφό μυστικό. Τα γνωρίζουν όλοι. Το ίδιο και η μόνιμη αντίδραση απέναντι σε κάθε απόπειρα ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ, διότι οι έλεγχοι απειλούν ένα μοντέλο που έχει εδραιωθεί εδώ και δεκαετίες. Κι όμως, κάθε φορά ένα μέρος της πανεπιστημιακής, πνευματικής ή δημοσιογραφικής ελίτ υιοθετεί ρομαντικές ιστορίες ως αδιαμφισβήτητη αλήθεια, σαν να ζούμε σε μια εποχή που επιβάλλει την ηθική αναβάπτιση των πάντων.
Ο ρομαντικός λαϊκισμός είναι μια μορφή πίστης. Και όπως κάθε πίστη, μπορεί να τυφλώσει ακόμη και τους πιο καλλιεργημένους.
Οι οργανωμένες συνδικαλιστικά αγροτικές κινητοποιήσεις στην Ελλάδα δεν έχουν σχέση με ταξικό αγώνα ούτε με την επιβίωση της υπαίθρου. Έχουν σχέση με προνόμια που χάνονται, με επιδοτήσεις που μειώνονται, με την αδυναμία του κράτους να επιβάλει κανόνες, με μια κουλτούρα εξαίρεσης που συνοψίζεται στο ότι οι νόμοι ισχύουν για όλους εκτός από εμάς.
Οι τρακτερτζήδες της Θεσσαλίας που κόβουν τη χώρα στα δύο, οι αγροτοσυνδικαλιστές της Κρήτης που προειδοποιούν την κυβέρνηση να μην τολμήσει να κάνει ελέγχους όσο διαρκούν οι κινητοποιήσεις, η ιστορία δεκάδων χρόνων με τις δεξαμενές ψεύτικων δικαιωμάτων και τις πλαστές παραγωγές, όλα αυτά συνθέτουν ένα σταθερό μοτίβο. Δεν πρόκειται για αγανάκτηση, αλλά για ορθολογικά οργανωμένη πίεση στη γραμμή «ή υποχωρείτε ή παραλύει η χώρα». Σε ένα σύγχρονο κράτος δικαίου θα ονομαζόταν εκβιασμός. Σε μια δημοκρατία θα λογαριαζόταν ως κατάχρηση συνδικαλιστικής ισχύος. Στην Ελλάδα συχνά ονομάζεται «ιερός αγώνας».
Οι αγροτικές κινητοποιήσεις είναι χρήσιμες όταν διεκδικούν δίκαια αιτήματα. Αλλά όταν γίνονται εργαλείο εκβιασμού, όταν λειτουργούν ως άβατο απέναντι στον έλεγχο, όταν μετατρέπονται σε ετήσια τελετουργία συντεχνιακής ισχύος, τότε δεν έχουμε «αγώνα». Έχουμε μια οργανωμένη επίθεση στις αρχές της δημοκρατίας, δηλαδή στην ισονομία, στη λογοδοσία, στη λογική. Και όταν άνθρωποι μορφωμένοι δεν μπορούν να το πουν, η ευθύνη πέφτει σε όσους ακόμη μπορούν. Γιατί η κοινή λογική – από ό,τι φαίνεται- είναι το τελευταίο μας καταφύγιο.
ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ
