του Παύλου Λεμοντζή
Μαγαζί χωρίς μαρκίζα είναι πολύ πιο ευτελές από αποθήκη παράδρομου, όπου στοιβάζονται παλιατζούρες, άχρηστα αντικείμενα που, ίσως κάποια στιγμή, ένα- δυο μπορεί να χρειαστούν. Επομένως, η μαρκίζα είναι σημαντικός κράχτης για τον έμπορα.
Τώρα, αν το «μαγαζί» είναι πολιτικό κόμμα, τότε η «Μαρκίζα» δεν είναι απλώς σημαντική, είναι το Α και το Ω.
Στην πολιτική επιστήμη και την επικοινωνία, αυτό το φαινόμενο συχνά περιγράφεται ως «πολιτικό rebranding» και όχι ως γέννηση ενός πραγματικά νέου πολιτικού φορέα.
Όταν ένα κόμμα, σε μια καινούργια κίνηση, αλλάζει μόνο το όνομα και το λογότυπό του, αλλά διατηρεί αναγνωρίσιμα στελέχη, τις ίδιες δομές και την ίδια ιδεολογική βάση, η «νεότητά» του είναι μόνο «επικοινωνιακό τέχνασμα».
Το «παλιό» πολιτικό κόμμα και δοκιμασμένο ανεπιτυχώς, με νέο περιτύλιγμα, σημαίνει καλογυαλισμένη απάτη.
Ξέρουμε ότι ένα κόμμα ορίζεται κυρίως από τρία πράγματα: τα πρόσωπα που το διοικούν, την ιδεολογία του και τις πρακτικές του. Αν τα στελέχη προέρχονται και από το παλιό λαϊκό κόμμα που είχε άλλο όνομα, κουβαλούν μαζί τους τις ίδιες πολιτικές νοοτροπίες και πελατειακές σχέσεις. Σέρνουν και το πολιτικό τους παρελθόν (κατά κανόνα αρνητικό), τις εσωκομματικές ισορροπίες και τις «φατρίες» που προϋπήρχαν.
Η στρατηγική της αλλαγής ονόματος, χωρίς ουσιαστική αλλαγή στελεχών, επιστρατεύεται συνήθως για συγκεκριμένους λόγους, όπως αποστασιοποίηση από μια «τοξική» μάρκα. Αν το παλιό όνομα έχει συνδεθεί με σκάνδαλα, οικονομική αποτυχία ή αντιδημοφιλείς πολιτικές, η αλλαγή ονόματος λειτουργεί ως «πλυντήριο» για να μειωθούν οι αρνητικοί συνειρμοί των ψηφοφόρων.
Στην περίπτωση του ΕΛ.Α.Σ. (Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη) του Αλέξη Τσίπρα, πρώην πρωθυπουργού, επιχειρείται η «παραγραφή» ολέθριων για τη χώρα συναλλαγών και εφαρμογών ( τελευταίο και επώδυνό μνημόνιο, βαρύτατη φορολόγηση συνταξιούχων) και η φίμωση των δυσαρεστημένων με νέες υποσχέσεις και με σπορά ψευδαισθήσεων περί «αλλαγής», όπως κι αν σερβιρίστηκε η λέξη στην παρουσίαση του κόμματος τις προάλλες, σε μια κακή εκδήλωση, σχεδόν μυθοπλαστική.
Προσέλκυση νέων ψηφοφόρων, ένας από τους στόχους του κι αν κρίνω από τις πρώτες δημοσκοπήσεις, πάει καλά, γεγονός που σημαίνει ότι η Αριστερά στην Ελλάδα διασπάστηκε άλλη μια φορά και είναι δυνατόν να προσδιορίσει κανείς από ποια δεξαμενή – πέραν του ξεφτισμένου ΣΥΡΙΖΑ – «τράβηξε» ο Τσίπρας υποστηριχτές. Νέα Αριστερά, Πλεύση Ελευθερίας και ΠΑΣΟΚ.
Ωστόσο, για να χαρακτηριστεί ένας πολιτικός σχηματισμός ουσιαστικά νέος, δεν αρκεί η Μαρκίζα. Απαιτούνται: Νέα ηγεσία και στελεχιακό δυναμικό. Απαιτείται είσοδος ανθρώπων που δεν έχουν φθαρεί στην πολιτική σκηνή, αλλά και νέο ιδεολογικό αφήγημα. Προτάσεις και λύσεις που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες, διαφοροποιημένες από το παρελθόν κι ένα διαφορετικό μοντέλο οργάνωσης.
Πιο ανοιχτές, δημοκρατικές και διαφανείς διαδικασίες στο εσωτερικό του, επειδή όλα όσα έρχονται στο φως της δημοσιότητας με εξαύλωση της «Νέας Αριστεράς» και το ρημαδιό στον ΣΥΡΙΖΑ .
Η εμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα , ύστερα από εσκεμμένη σιωπή χρόνων, δεν έφερε απλώς ένα ακόμη κόμμα στην ήδη πολυκατοικημένη Κεντροαριστερά. Έφερε νευρικότητα, αμηχανία, υπόγειες διεργασίες και -κυρίως- πολλούς που ξύπνησαν ένα πρωί και συνειδητοποίησαν ότι ίσως χρειαστεί να ξανασυστηθούν στο εκλογικό σώμα.
Θέλει να εμφανιστεί ως ο άνθρωπος που μπορεί να μαζέψει τα σπασμένα της Κεντροαριστεράς και να χτίσει ξανά μια «μεγάλη δημοκρατική παράταξη». Το αν αυτό είναι πολιτικό σχέδιο ή άσκηση πολιτικού ρομαντισμού θα φανεί σύντομα. Οι δημοσκοπήσεις, βέβαια, εμπεριέχουν και συναισθηματισμούς.
Κι ενώ η κατάσταση στη χώρα μας είναι ρευστή, ο πλουραλισμός στην πολιτική μεγεθύνθηκε με την ανακοίνωση δυο κομμάτων, αυτό της Μαρίας Καρυστιανού που εύκολα το λες «νέο κόμμα» και αυτό του Αλέξη Τσίπρα, που μόνο ειρωνικά μπορείς να το πεις «νέο».
Ο Γερμανικός τύπος σχολιάζει την ξανά- κάθοδο του Αλέξη Τσίπρα στη διεκδίκηση εξουσίας, όπως το περιοδικό Spiegel, το οποίο γράφει: «Ο αριστερός λαϊκιστής Τσίπρας ανακοινώνει το come back του, μετά τις βαριές εκλογικές ήττες του ΣΥΡΙΖΑ το 2019 και το 2023. Ο Τσίπρας είχε ουσιαστικά αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική, ενώ το 2025 εγκατέλειψε μάλιστα και την έδρα του στο κοινοβούλιο.
Στο βιβλίο του «Ιθάκη», που δημοσιεύτηκε πριν μερικούς μήνες, επιχείρησε να κλείσει τους λογαριασμούς με τα χρόνια της οικονομικής κρίσης, αποδίδοντας την ευθύνη για πολιτικά λάθη, κυρίως, σε πρώην υπουργούς και στενούς συνεργάτες του και αφήνοντας σε μεγάλο βαθμό εκτός, την αυτοκριτική για τις δικές του αποφάσεις».
Στην ομιλία ανακοίνωσης της ίδρυσης της ΕΛ.Α.Σ. ο Τσίπρας επιτέθηκε σφοδρά στη συντηρητική κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, κάνοντας λόγο για διαφθορά, αποδυνάμωση του κράτους δικαίου και αυξανόμενες κοινωνικές ανισότητες.
Όπως παρατηρεί η οικονομική επιθεώρηση, ο Τσίπρας «παραμένει μέχρι σήμερα ένας από τους πιο αμφιλεγόμενους πολιτικούς της Ελλάδας». Τώρα επιχειρεί να συσπειρώσει εκ νέου την κατακερματισμένη Αριστερά και, ταυτόχρονα, να προσεγγίσει ψηφοφόρους από το πολιτικό κέντρο.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, για τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, οι επόμενες εκλογές θα είναι δυσκολότερες από τις προηγούμενες, μιας και η δημοτικότητα της ΝΔ μειώνεται σταθερά εδώ και αρκετά χρόνια. Ο πληθωρισμός, τα στάσιμα εισοδήματα και τα αυξανόμενα ενοίκια επιβαρύνουν το κλίμα στη χώρα, ενώ σε αυτά προστίθενται τα σκάνδαλα των υποκλοπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα είναι πραγματικότητα και εφόσον η Μαρκίζα έλκει πολίτες, ιδρώνει ο απέναντι πολιτικός κόσμος, της δεξιάς εννοώ, μην τυχόν – εκ παραδρομής – κολλήσει κανείς στον τίτλο ΕΛ.Α.Σ. και το «Ελλήνων Χριστιανών». Μαύρο φίδι που τον έφαγε!!!
ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ
