Κρατικά και ιδιωτικά τηλεοπτικά κανάλια, ραδιόφωνα, ιντερνέτ, δρόμοι, πλατείες, καφενεία, μπαρ, τραπεζάκια έξω και μέσα, πλημμυρισμένα από ιαχές – βαλβίδες αποσυμπίεσης, απελευθέρωσης από κάθε λογής δεσμά και στα ύψη οι πανηγυρισμοί χαράς για τον θρίαμβο του Ολυμπιακού. Τα επινίκια!
Ο Ολυμπιακός είναι ο ήρωας των ημερών. Αυτό που μας έλειπε, αυτό που είχαμε ανάγκη ως λαός που στενάζει, βαρυγκωμά από τη σκληρή καθημερινότητα, από τον διαρκή αγώνα επιβίωσης, σε μια χώρα όπου τα σκάνδαλα έχουν δυσθεώρητο μέγεθος και δομή λάβας που δεν αφήνει χλωρό κλαρί ν’ ανθίσει, ήταν να βγούμε στους δρόμους και να φωνάξουμε ομοθυμαδόν: ολέ- ολέ!
Στην εποχή μας που οι περισσότεροι Έλληνες νιώθουμε αδικημένοι από το σύστημα και απομονωμένοι από το συναίσθημα του «ανήκειν» σε μια κατηγορία χωρών βιοτικού επιπέδου της άνεσης, η νίκη μιας ομάδας σε εθνικό επίπεδο, ενώνει χιλιάδες αγνώστους στον δρόμο. Γίνεσαι μέρος κάποιου συνόλου, αγκαλιάζεσαι με τον διπλανό σου και μοιράζεσαι την ίδια χαρά και περηφάνια.
Στη ζωή μας οι μάχες είναι περίπλοκες και συχνά δρα ένα παρασκήνιο που ανατρέπει προσδοκίες. Για παράδειγμα, μια Ελλάδα επί μήνες στριφογύριζε στη Βιέννη για το πανήγυρι της Eurovision, με την ελπίδα διάκρισης. Πολίτες και πολιτικοί ξεστόμιζαν ένα όνομα με κάθε ευκαιρία: «Ακύλας». Ο άνθρωπος έκανε ό,τι μπορούσε και ό,τι διδάχθηκε. Κωλοτούμπες και άλλα διάφορα – αδιάφορα, όπως αποδείχθηκε.
Ευτυχώς για τον κόσμο, ήρθε η επιτυχία. Στο γήπεδο Μπάσκετ!
Το αποτέλεσμα ήταν ιδρωμένο, αλλά ξεκάθαρο. Σφύρισε η διαιτησία τη λήξη, κερδίσαμε, γίναμε όλοι Ολυμπιακοί, γίναμε οι καλύτεροι της Ευρώπης. Αυτή η νίκη προσφέρει , κάθε φορά που συμβαίνει, τεράστια ψυχολογική ανακούφιση.
Ο αθλητισμός είναι ίσως το τελευταίο καταφύγιο, όπου το συναίσθημα επιτρέπεται να εκφραστεί τόσο έντονα, αυθόρμητα και μαζικά.
Αυτές οι στιγμές συλλογικής ευφορίας είναι πολύτιμες, γιατί δίνουν στον κόσμο το «καύσιμο» που χρειάζεται, για να αντέξει την επόμενη δυσοίωνη περίοδο. Είναι μια υπενθύμιση, ότι ακόμα και στα δύσκολα, μπορούμε να χαμογελάμε και να γιορτάζουμε μαζί.
Όταν η καθημερινότητα στερεί από τον πολίτη την προσωπική περηφάνια και την αξιοπρέπεια, ο εθνικός θρίαμβος έρχεται να καλύψει αυτό το κενό με πολύ συγκεκριμένους τρόπους. Στη χώρα μας, τον εξής έναν: Αθλητισμός! Είναι ο βατήρας εκτόξευσης του λαού απ’ τα χαμηλά στα ψηλά.
Ο πολίτης που νιώθει ανίσχυρος απέναντι στο κράτος, στους λογαριασμούς ή στην αδικία, βρίσκει ξαφνικά μια ταυτότητα που «νικάει». Για λίγες ώρες ή μέρες, δεν είναι πια ο καταπιεσμένος βιοπαλαιστής ή ο αγχωμένος γονιός ή ο άνεργος πτυχιούχος. Είναι ο «Έλληνας που ανέβηκε στην κορυφή του Ευρώπης», αυτής της ψηλομύτας – και με το δίκιο της – Ηπείρου, που υποτιμά την «πλέμπα» των Βαλκανίων. Μεγάλο θέμα, μικρή η χώρα μας για τέτοιο ανάστημα.
Μόνο ο αθλητισμός χαρίζει ψυχική ανάταση και εθνική υπερηφάνεια. Πρόσκαιρη, αλλά ουσιαστική. Είτε είναι ομάδα είτε μεμονωμένο πρόσωπο. Ολυμπιακός τώρα, Εθνική Ελλάδος παλιότερα, αλλά και Κεντέρης (προσωπικά τον θεωρώ σπουδαίο, αδικημένο από το επίσημο Κράτος και θύμα του προπονητή του) και Βούλα Πατουλίδου και Κατερίνα Στεφανίδη και Άννα Βερούλη και Μιλτιάδη Τεντόγλου και Μανόλο Καραλή και αρκετούς που άφησα πίσω μου.
Υπάρχει όμως και μια λεπτή, σχεδόν τραγική ισορροπία σε αυτή την ανάγκη.
Όσο πιο βαθιά είναι η κοινωνική ή οικονομική κρίση, τόσο πιο έντονος, σχεδόν υστερικός, γίνεται ο πανηγυρισμός.
Συμβαίνει, επειδή η περηφάνια που αντλείται από έναν τέτοιο θρίαμβο είναι «δανεική». Δεν αλλάζει την πραγματικότητα. Την επόμενη μέρα, τα προβλήματα της καθημερινότητας θα είναι υπαρκτά κι ο αγώνας θα είναι σπάνια αποτελεσματικός και συχνά άγονος.
Γι’ αυτό και ιστορικά, πολλές εξουσίες χρησιμοποιούσαν τον αθλητισμό ως «άρτον και θεάματα», για να στρέψουν την προσοχή του λαού μακριά από τα πραγματικά του προβλήματα και να εκτονώσουν την οργή του σε ανώδυνα ρυάκια.
Μέχρι κι ο πρωθυπουργός έδωσε συγχαρητήρια on line στον Ολυμπιακό , ενώ λίγες μέρες πριν είχε φωνάξει : «Ακύλα φέρτο».
Δεν απορώ. Θυμάμαι τον Μακαριστό Χριστόδουλο που περίμενε στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας την Εθνική ποδοσφαίρου με το τρόπαιο του EURO 2004, μαζί με άλλους τιτλούχους ψάλλοντας και άδοντας : Σήκωσέ το «τιμημένο» (παραλλαγή του γ@..νο). Οπότε, δικαιώνεται ο κάθε μεγαλόσχημος, κατά κάποιο τρόπο, για τον φιλοθεαθήναι πανηγυρισμό του.
Ο καταπιεσμένος λαός έχει τεράστια, ζωτική ανάγκη από έναν θρίαμβο για να νιώσει περηφάνια, γιατί είναι το οξυγόνο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, την οποία οι εξουσίες ξεσκίζουν καθημερινά. Το δυστύχημα είναι ότι αυτός ο καταπιεσμένος λαός, διαθέτει κοντή, πολύ κοντή μνήμη. Κι αυτούς που θα έπρεπε να τους κλείσει πίσω από τα κάγκελα, τους ξαναψηφίζει είτε εμφανίζονται με καινούργιο κόμμα είτε με το παλιό τους.
ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ
