του Γιάννη Μόνιου
Ο ερωτηματικός τίτλος είναι ειλημμένος από το «λεξικό των δυσκολιών και λαθών στη χρήση της Ελληνικής» το Γ. Μπαμπινιώτη, ο οποίος δημοσίως μάχεται για να μιλούμε και να γράφουμε σωστά Ελληνικά.
Τωόντι, πολύ στενάχωρη έως εκνευριστική γίνεται η αλήθεια πως σχεδόν όλα τα 24ωρα πολυβομβαρδιζόμαστε από τα Μέσα Μαζικής Εννύκτωσης με εσφαλμένους λεκτικούς τύπους, με λέξεις δύσηχες, κιτσάτες κτλ. Πολλοί «περίοπτοι» δημοσιολόγοι και ευσχηματιστές δημοσιολογίνες (μα, γιατί ακόμη λέγονται δημοσιογράφοι; Γράφουν; Ξέρουν να γράφουν;) δεν λαμβάνου υπ’ όψιν καθόλου το γραμματικοσυντακτικό μας, δηλ. την επίσημη μορφή της Ελληνικής, αυτήν που διδάσκεται στα σχολεία και που πρέπει να χρησιμοποιείται από δημόσιους, κρατικούς φορείς σε ειδήσεις, ανακοινώσεις κτλ.
Για το ερώτημα του τίτλου τώρα: Το σωστό είναι «γονικός». Το «γονεϊκός» είναι εσφαλμένος τύπος. Ο κορμός, το θέμα του αρχαίου «γονεύς» είναι «γον-». Το θέμα αυτό και το παραγωγικό επίθημα «-ικος» δημιουργούν το επίθετο «γονικός». Αυτός ο σχηματισμός επηρεάζει και το σύνθετο «μονογονικός» όχι «μονογονεϊκός». Παραδείγματα: Λέμε «γονική παροχή, γονική μέριμνα, γονικός ρόλος, τα γονικά μου». Δεν λέμε λ.χ. «γονεϊκή μέριμνα, γονεϊκά κτλ». Πρέπει να λέμε «μονογονική οικογένεια», όχι «μονογονεϊκή». Αν -κατ’ αναλογίαν- εφαρμόσουμε την εσφαλμένη κατάληξη «-εϊκός», στα αρχαία ουσιαστικά σε «-ευς», τότε θα πρέπει από το «εισαγγελεύς» να λέμε το επίθετο «εισαγγελεϊκός», από το «γραφεύς» στο «γραφεϊκός», από το «συγγραφεύς» το «συγραφεϊκός», από το «κεραμεύς» το «κεραμεϊκός», από το «βασιλεύς» το «βασιλεϊκός», από το «ιππεύς» το «ιππεϊκός», από το «Μεγαρεύς» το «μεγαρεϊκός», από το «Δωριεύς» το «δωρεϊκός», από το «Ευβοεύς» το «ευβοεϊκός» κτλ. Στο τέλος – τέλος, έτσι θα ξεχάσουμε λ.χ. το «μεγαρικό ψήφισμα» ή τον «Ευβοϊκό κόλπο»!
Θέλω να πιστεύω ότι από τους χρήστες της κατάληξης «-εϊκός» αντί τις «-ικός», μάλλον λείπει ο πρέπων γλωσσογραμματικός οπλισμός, εκτός κι αν θέλγονται από τη δυσηχία της «δημοτικιάς», ή αν είναι επιμόνως επίδοξοι εφαρμοστές του λατινικού usus norma loquendi (η χρήση ας γίνεται και λανθασμένα).
Και, ναι, στην ώριμη ομορφιά της γλώσσας μας χρωστούμε να γινόμαστε προσκυνητές, σ’ αυτήν πρωτίστως και ξοδεύεται η έγνοια μας.
