του Σπύρου Μ. Κύρου
Ο Αμπντί Ιπεκτσί (1929 – 1979) ήταν τούρκος δημοσιογράφος και αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Μιλιέτ». Ήταν στενός φίλος του Μπουλέντ Ετζεβίτ, υπό την πρωθυπουργία του οποίου πραγματοποιήθηκε η εισβολή στην Κύπρο το 1974. Μάλιστα, υποστήριξε την εισβολή θεωρώντας πως θα έπρεπε να είχε πραγματοποιηθεί νωρίτερα, ενώ στη συνέχεια έγραψε πως «Τούρκοι και Έλληνες δεν μπορούν να ξαναζήσουν μαζί και το μέτρο που πρέπει να παρθεί για να αποφευχθούν όλοι οι κίνδυνοι πολέμου είναι η πραγματοποίηση μιας γεωγραφικής ομοσπονδίας στο νησί». Παράλληλα, θεωρούσε πως «η ηγεμονία των Ελλήνων στο Αιγαίο δεν στηρίζεται σε κανένα δίκαιο. Αυτή η κατάσταση πρέπει να αλλάξει, αυτό είναι δεδομένο. Το θέμα είναι αν αυτό θα γίνει με το καλό, ή θα χρειαστεί βία».
Ο Ιπεκτσί επίσης, έγραψε ένα «ποιήμα» με τίτλο «Το Μίσος», το οποίο δημοσιεύτηκε λίγες ημέρες πριν την τουρκική εισβολή και παρατίθεται παρακάτω:
«Το Μίσος»
«Όσο υπάρχει ο πρόστυχος ο Έλληνας σ’ αυτόν τον κόσμο,
δεν βγαίνει μα τον Θεό αυτό το μίσος από μέσα μου.
Σαν στέκομαι και τον κοιτάζω τον σκύλο,
δεν βγαίνει μα τον Θεό αυτό το μίσος από μέσα μου.
Χιλίων γκιαούρηδων τα κεφάλια δεν σβήνουν ένα μίσος.
Εκδίκηση να πάρω είναι ο μοναδικός μου στόχος.
Σαν αναμετρηθώ στης μάχης το πεδίο,
χιλίων γκιαούρηδων τα κεφάλια να κλαδέψω σε μια μέρα,
δεν βγαίνει μα τον Θεό αυτό το μίσος από μέσα μου.
Χιλίων γκιαούρηδων τα κεφάλια δεν σβήνουν ένα μίσος.
Τα κεφάλια τριάντα χιλιάδων να πολτοποιούσα,
τα δόντια δέκα χιλιάδων με την τανάλια να έβγαζα,
εκατό χιλιάδων τα πτώματα να σκορπούσα στις ρεματιές,
δεν βγαίνει μα τον Θεό αυτό το μίσος από μέσα μου.
Χιλίων γκιαούρηδων τα κεφάλια δεν σβήνουν ένα μίσος.
Ο κόσμος όλος ξέρει πόσο ανώτερος είναι ο Τούρκος
και πόση κακοήθεια φωλιάζει στο μυαλό του Έλληνα.
Πέντε χιλιάδων τα πτώματα να έκαιγα στους κλιβάνους,
δεν βγαίνει μα τον Θεό αυτό το μίσος από μέσα μου.
Χιλίων γκιαούρηδων τα κεφάλια δεν σβήνουν ένα μίσος.
Σαράντα χιλιάδες τους να σούβλιζα με την λόγχη μου,
ογδόντα χιλιάδες τους να έστελνα στη κόλαση,
εκατό χιλιάδες τους να κρεμούσα στο σκοινί,
δεν βγαίνει μα τον Θεό αυτό το μίσος από μέσα μου.
Χιλίων γκιαούρηδων τα κεφάλια δεν σβήνουν ένα μίσος!»
Παρ’ όλα αυτά, ο Ιπεκτσί θεωρείται πως προώθησε το διάλογο, το συμβιβασμό και την ειρήνη μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας (αν και είναι απορίας άξιον το πώς ακριβώς συνέβη αυτό). Το 1979, δολοφονήθηκε από τούρκους της φασιστικής οργάνωσης των Γκρίζων Λύκων. Μετά τη δολοφονία του, δημιουργήθηκε το «Βραβείο Ειρήνης και Φιλίας Αμπντί Ιπεκτσί», το οποίο «απονέμεται σε ανθρώπους που προωθούν την ελληνοτουρκική φιλία» και «συμβάλλουν στην σύσφιξη των σχέσεων των δύο χωρών». Το ίδρυμα Αμπντί Ιπεκτσί έχει απονείμει το βραβείο σε Έλληνες πρωθυπουργούς, υπουργούς, βουλευτές, πρυτάνεις, δημοσιογράφους, συγγραφείς, οι οποίοι μετά χαράς το δέχτηκαν. Μεταξύ αυτών, ο πρώην πρωθυπουργός Γεώργιος Α. Παπανδρέου, ο πρώην πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, η Διδώ Σωτηρίου και ο Μίκης Θεοδωράκης. Λαμπρή εξαίρεση ο ηθοποιός Κώστας Πρέκας, ο οποίος, όπως αφηγήθηκε στο βετεράνο του πολέμου της Κύπρου, Νικόλαο Αργυρόπουλο, αρνήθηκε το βραβείο λέγοντας: «Δε θα λεκιάσω το όνομά μου. Δε θα ντροπιάσω τη γενιά μου και το έθνος μου.»
Ίσως το βραβείο αυτό να προκαλεί αλγεινή εντύπωση, ωστόσο δε μας παραξενεύει που, ενώ υποτίθεται ότι προωθεί την «ελληνοτουρκική φιλία», πήρε το όνομά του από έναν άνθρωπο που έπραξε τα προαναφερθέντα. Άλλωστε, στα πλαίσια της «φιλίας» αυτής και ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε προτείνει για Νόμπελ Ειρήνης(!) το σφαγέα του ελληνισμού, Μουσταφά Κεμάλ. Έκτοτε, ακολουθήσαν τα Σεπτεμβριανά του 1955 και οι διωγμοί του 1964-1965, που ξερίζωσαν την εναπομένουσα ελληνική μειονότητα της Κωνσταντινούπολης, η εισβολή στην Κύπρο, τα γεγονότα των Ιμίων και, προσφάτως, η υβριδική επίθεση στον Έβρο το 2020, οι απειλές πως οι τούρκοι θα έρθουν νύχτα και οι δηλώσεις του Τ. Ερντογάν πως «οι Έλληνες είναι ποταποί, όπως 100 χρόνια πριν». Η «ελληνοτουρκική φιλία» καλά κρατεί…
