Γιώργος Γραμμένος: Πιο κοντά στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες και στις νέες μορφές οικογένειας / Τι ισχύει για τις ιδιόγραφες διαθήκες / Ενισχύεται το ποσοστό του ή της συζύγου / Τι ισχύει για το σύμφωνο συμβίωσης
Για όλες τις σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο μετά από 80 χρόνια, μίλησε στον «Ενήμερο» ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Καβάλας, Γιώργος Γραμμένος.
Όπως τόνισε αρχικά ο επανεκλεγείς πρόεδρος του Δ.Σ.Κ., πλέον το πλαίσιο που διέπει τις τροποποιήσεις του κληρονομικού δικαίου στη χώρα μας εναρμονίζεται πλήρως με την ευρωπαϊκή πρακτική.
Πιο κοντά στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες και στις νέες μορφές οικογένειας
«Με τις αλλαγές αυτές ευθυγραμμίζονται οι νέες διατάξεις του ελληνικού δικαίου με ό,τι ισχύει σε μεγάλες χώρες όπως Γαλλία, Γερμανία, Αυστρία κτλ, φέρνοντας το σύστημα μας πιο κοντά στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες και στις νέες μορφές οικογένειας που στα χρόνια μας βλέπουμε να υπάρχουν, ασχέτως αν κάποιος επί της ουσίας συμφωνεί ή διαφωνεί. Οι βασικότερες αλλαγές είναι στην επιτροπή της Βουλής και θα ακολουθήσει διαβούλευση. Δεν έχει ψηφιστεί ακόμη το νομοσχέδιο, ωστόσο μέχρι το τέλος του έτους θα ψηφιστεί και θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από τις αρχές του 2026», ανέφερε αρχικά ο κ. Γραμμένος.
Τι ισχύει για τις ιδιόγραφες διαθήκες
«Καταρχήν για τις ιδιόγραφες διαθήκες υπάρχει αυστηρότερος έλεγχος. Διατηρείται η δυνατότητα να γράφει κάποιος διαθήκη στο χέρι, αλλά πλέον θα πρέπει να την παραδίδει σε συμβολαιογράφο. Αν βρεθεί μετά από καιρό ή αν αφορά μακρινούς κληρονόμους θα απαιτείται γραφολογική πραγματογνωμοσύνη για να επιβεβαιωθεί η γνησιότητα, για να αποφύγουμε τυχόν πλαστογραφίες. Εάν η ιδιόγραφη διαθήκη εμφανιστεί πολύ μετά τον θάνατο του διαθέτη, 2-3 χρόνια αργότερα, θα γίνεται υποχρεωτική εξέταση από ειδικό γραφολόγο ενώπιον συμβολαιογράφου. Έτσι κατ’ αυτόν τον τρόπο νομίζω ότι η ενισχύεται και η ασφάλεια και η διαφάνεια», τόνισε σχετικά με τα όσα θα ισχύουν πλέον για τις ιδιόγραφες διαθήκες ο πρόεδρος του Δ.Σ.Κ.
Ενίσχυση του ποσοστού του ή της συζύγου
Αναφορικά με τις αλλαγές στα ποσοστά των συζύγων ο κ. Γραμμένος επισήμανε: «Μια άλλη αλλαγή είναι η ενίσχυση του ποσοστού του ή της συζύγου. Ο επιζών σύζυγος ενισχύεται ως εξής: αν υπάρχει ένα παιδί θα κληρονομεί πλέον το 1/3 αντί για το 1/4 που ισχύει τώρα. Αν υπάρχουν περισσότερα παιδιά διατηρείται το 1/4 δηλαδή το 25%. Αν δεν υπάρχουν παιδιά ή γονείς ο σύζυγος γίνεται αποκλειστικός κληρονόμος. Επιπλέον λαμβάνει οικοσκευή, αυτοκίνητα και όλα τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία που είχε στην κυριότητά του ο θανών».
Τα όσα ισχύουν για όσους υπέγραψαν σύμφωνο συμβίωσης
«Μια άλλη αλλαγή είναι ότι οι σύντροφοι που έχουν υπογράψει σύμφωνο συμβίωσης θα έχουν ίδια κληρονομικά δικαιώματα με τους συζύγους. Πρόκειται για ένα βήμα εξίσωσης και προστασίας, σε μία μορφή άτυπου γάμου ας το πούμε, που δεν προβλεπόταν από τις παλαιότερες διατάξεις του ελληνικού αστικού δικαίου. Ακόμη περισσότερο προστατεύεται και ο σύντροφος που είναι σε ελεύθερη σχέση. Δηλαδή ακόμη και αν δεν υπάρχει γάμος ή σύμφωνο συμβίωσης, αν δύο άνθρωποι συμβιώνουν για πάνω από 3 χρόνια, αναγνωρίζεται πρώτη φορά προστατευτικό πλαίσιο ότι ο σύντροφος μπορεί να μείνει στη στέγη για ένα χρόνο μετά τον θάνατο του άλλου ή αν δεν υπάρχουν συγγενείς να κληρονομεί και την περιουσία», τόνισε στη συνέχεια όσων δήλωσε στον «Ε» για το θέμα ο πρόεδρος του Δ.Σ.Κ.
Σημαντικές οι αλλαγές και στο θέμα της νόμιμης μοίρας
Σχετικά με τις αλλαγές στο θέμα της νόμιμης μοίρας, ο Γιώργος Γραμμένος επισήμανε: «Ξέραμε μέχρι τώρα ότι εάν κάποιο παιδί που δικαιούται νόμιμη μοίρα και δεν του αφηνόταν κάποιο περιουσιακό στοιχείο, αναγκαζόταν να πάει στα δικαστήρια και να διεκδικεί ας πούμε το 1/3 ή το 1/4 ενός ακινήτου, ενός διαμερίσματος, ενός καταστήματος. Αυτό πλέον τροποποιείται κι αυτός που διεκδικεί τη νόμιμη μοίρα του, διεκδικεί χρηματική αποζημίωση και όχι ποσοστό συγκυριότητας πάνω στο οποιοδήποτε ακίνητο. Πρέπει να αποζημιώνεται σε μετρητό κι έτσι αποφεύγονται αυτές οι κατατμήσεις ακινήτων που είναι πολλοί οι κληρονόμοι και δεν μπορούν να τα εκμεταλλευτούν στο τέλος. Επίσης μία σημαντική αλλαγή είναι ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων, δηλαδή μπορεί για πρώτη φορά να υπάρχουν συμφωνίες μεταξύ του γονέα και των παιδιών ή άλλων κληρονόμων για την μελλοντική κατανομή της περιουσίας. Αυτό επιτρέπει να δίνονται λύσεις εκ των προτέρων μειώνοντας τις μελλοντικές συγκρούσεις που μπορεί να προκύπτουν μεταξύ των παιδιών, ιδίως όταν δεν υπάρχει διαθήκη και δεν μπορούν να συνεκμεταλλευτούν ακίνητα που αναγκαστικά γίνονται συγκύριοι».
Μπαίνει τέλος στον φόβο για τα χρέη από κληρονομιά
«Το άφησα τελευταίο, αλλά είναι το πιο σημαντικό. Είναι ο περιορισμός του φόβου για τα χρέη. Μέχρι τώρα γινόταν πάρα πολλές αποποιήσεις κληρονομιάς επειδή οι κληρονόμοι δεν ήταν σε θέση να γνωρίζουν επακριβώς ή είχαν ακούσει ενδεχομένως ότι ο κληρονομούμενος είχε χρέη. Τι θα γινόταν αν δεν έκαναν αποποίηση; Θα επιβαρυνόταν και αυτοί ως κληρονόμοι με την προσωπική τους περιουσία για τα χρέη του κληρονομούμενου. Αυτό πλέον αλλάζει ριζικά και οι κληρονόμοι δεν θα ευθύνονται πλέον με τη δική τους περιουσία για τα χρέη του αποβιώσαντος. Εκτός αν το επιλέξουν ρητά, δηλαδή αν πουν ότι εγώ αποδέχομαι την κληρονομιά και αναλαμβάνω και τα χρέη. Υπάρχει και αυτή η περίπτωση. Άρα λοιπόν δημιουργείται στην ουσία μία κληρονομική περιουσία που θα γίνεται εκκαθάρισή της, δηλαδή ενεργητικό – παθητικό, ανεξάρτητα από την περιουσία των κληρονόμων. Αυτή είναι η πιο σημαντική αλλαγή που θα οδηγήσει στο να μη γίνονται σωρηδόν αποποιήσεις κληρονομιάς, γιατί φτάναμε στα παιδιά, στα ξαδέρφια και μπορεί να είχαμε κάποιον ξάδερφο που δεν είχαμε ιδέα που είναι και τι κάνει και τι χρωστάει και ξαφνικά να βρίσκεται κάποιος μπλεγμένος όντας οφειλέτης από τη δική σου περιουσία. Αυτή είναι η μεγαλύτερη αλλαγή κι αυτό απαλλάσσει πλέον τους κληρονόμους από τον φόβο του να αναλάβουν χρέη που δεν γνώριζαν τις περισσότερες φορές», υπογράμμισε καταληκτικά στις δηλώσεις που έκανε στον «Ενήμερο», ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Καβάλας.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΙΠΙΖΙΔΗΣ
