του Παύλου Λεμοντζή
Οι χάκερς είναι άτομα με εξαιρετικά υψηλές γνώσεις υπολογιστών και προγραμματισμού, τα οποία χρησιμοποιούν τις δεξιότητές τους για να αποκτούν πρόσβαση σε ψηφιακά συστήματα, δίκτυα ή συσκευές.
Η λέξη προέρχεται από το αγγλικό ρήμα to hack (που σημαίνει κόβω, αλλά στην πληροφορική σημαίνει «βρίσκω μια έξυπνη λύση ή διείσδυση»).
Οι χάκερς χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες, ανάλογα με τον σκοπό τους:
Είναι οι κυβερνοεγκληματίες που παραβιάζουν συστήματα παράνομα για να κλέψουν δεδομένα, να ζητήσουν λύτρα ή να εκδικηθούν αντίπαλες θεωρητικά χώρες και να προκαλέσουν δολιοφθορές, όπως στην περίπτωση των επιθέσεων στα συστήματα ψύξης και, ακόμα χειρότερα, στην καταστροφή Τραπεζών Αίματος.
Μοιάζει με ανταρτοπόλεμο όλη αυτή η κατάσταση που ξεκίνησαν φιλορώσοι, με έκδηλο σκοπό την εκδίκησή τους στη συμμαχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέρ της Ουκρανίας.
Στον αντίποδα των εγκληματιών βρίσκουμε τους χάκερς που προσλαμβάνονται νόμιμα από εταιρείες και κυβερνήσεις, για να βρουν τρόπους ασφαλείας στα συστήματά τους, πριν την όποια επίθεση κακοποιών.
Μια άλλη κατηγορία αυτών των υπερταλαντούχων ανθρώπων του διαδικτύου, είναι χάκερς που μπορούν να παραβιάσουν ένα σύστημα χωρίς άδεια (πράγμα παράνομο), αλλά όχι για να κάνουν κακό. Συνήθως το κάνουν για να δείξουν το κενό ασφαλείας ή για να γίνουν γνωστοί. Όπως τα παιδιά που παίζουν μεταξύ τους και επιδεικνύουν τις δυνάμεις τους στην ομάδα.
Μετά την παγωμάρα στην Ευρώπη από τις κυβερνοεπιθέσεις σε Γαλλική Τράπεζα Αίματος, σε επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας στην Ευρώπη και μετά από τις φάρσες – προς το παρόν – στα αεροδρόμια, μάθαμε σήμερα ότι δύο φιλορωσικές ομάδες χάκερ, η NoName057(16) και η Z-Pentest, ανέλαβαν την ευθύνη για το μαζικό κύμα επιθέσεων στα συστήματα ψύξης στην Ευρώπη, με βίντεο που δημοσίευσαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Τα ιταλικά μέσα ενημέρωσης, όπως η Corriere della Sera, μετέδωσαν τις εξής λεπτομέρειες για τη συγκεκριμένη ανάληψη ευθύνης:
Η γνωστή φιλορωσική ομάδα NoName057(16) σε συνεργασία με την ομάδα Z-Pentest δημοσίευσαν βίντεο στα κανάλια τους, διεκδικώντας την πατρότητα των επιθέσεων.
Στο μήνυμά τους αναφέρουν ρητά ότι εκμεταλλεύτηκαν κενά ασφαλείας σε συγκεκριμένα συστήματα ελέγχου και επίβλεψης ψυκτικών εγκαταστάσεων (αναφέροντας τις εταιρείες Danfoss και Dixell XWeb). Αυτά είναι τα ίδια συστήματα που χρησιμοποιούνται τόσο στα σούπερ μάρκετ όσο και στις εγκαταστάσεις Coolworld που εξυπηρετούν τον γαλλικό οργανισμό αίματος.
Η επίθεση εντάσσεται στις ευρύτερες κυβερνοεπιχειρήσεις τους εναντίον ευρωπαϊκών υποδομών, ως αντίποινα για τη στάση της Ευρώπης στον πόλεμο που κήρυξε ο Πούτιν στην Ουκρανία.
Το κύμα αυτό προκάλεσε συναγερμό και στην Ιταλία (όπου επλήγησαν καταστήματα Coop στην Κατάνια και το Παλέρμο), με την ιταλική κυβέρνηση να συγκαλεί εκτάκτως τις υπηρεσίες πληροφοριών της.
Η Ευρώπη και η Ελλάδα βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτου συναγερμού και συντονισμένης κινητοποίησης, καθώς το κύμα κυβερνοεπιθέσεων στα «έξυπνα» επαγγελματικά ψυγεία έχει επεκταθεί σε τουλάχιστον 10 ευρωπαϊκές χώρες, πλήττοντας πλέον άμεσα και την ελληνική αγορά.
Οι αρχές ασφαλείας αντιμετωπίζουν το περιστατικό ως μια σκόπιμη και οργανωμένη προσπάθεια υπονόμευσης της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων και υγείας στην Ευρώπη.
Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας εντόπισε πάνω από 300 ψηφιακά εκτεθειμένα επαγγελματικά συστήματα ψύξης στην Ελλάδα (κυρίως ελεγκτές των εταιρειών Danfoss, Dixell και Carel).
Η Αρχή έστειλε επείγουσα επιστολή στην Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας και έρχεται σε απευθείας επαφή με τους διαχειριστές των συστημάτων για να τους προειδοποιήσει.
Οι ελληνικές αρχές καλούν τις επιχειρήσεις να αποσυνδέσουν αμέσως τους ελεγκτές ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο, να αλλάξουν τους εργοστασιακούς κωδικούς πρόσβασης, να εγκαταστήσουν ενημερώσεις ασφαλείας και να χρησιμοποιούν ασφαλή δίκτυα VPN.
Με βάση τον πρόσφατο ελληνικό νόμο για την κυβερνοασφάλεια, όλοι οι μεγάλοι οργανισμοί υποχρεούνται να δηλώσουν οποιοδήποτε σοβαρό περιστατικό μέσα σε ένα 24ωρο.
Η επίθεση επηρέασε αλυσίδες σούπερ μάρκετ και υποδομές σε Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία, Ιταλία, Σουηδία, Ιρλανδία, Φινλανδία, Εσθονία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε επίσημη αξιολόγηση της ετοιμότητας των σούπερ μάρκετ και των αλυσίδων τροφίμων απέναντι σε κυβερνοαπειλές.
Οι εισαγγελικές αρχές σε χώρες όπως το Βέλγιο και η Γερμανία έχουν ξεκινήσει ποινικές έρευνες για σαμποτάζ και ψηφιακή κατασκοπεία. Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών εξετάζουν το περιστατικό ως μέρος του ρωσικού «υβριδικού πολέμου».
Στο μεταξύ, η ένταση που προκαλούν τέτοια γεγονότα, όπως οι κυβερνοεπιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, βαθαίνει το χάσμα και την πόλωση ανάμεσα στα δύο ιδεολογικά άκρα στην Ελλάδα, μετατρέποντας τη δημόσια συζήτηση σε πεδίο ενός άτυπου «εμφυλίου» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Για τους «αμερικανόφιλους», κάθε ενέργεια της Ρωσίας αποτελεί απόδειξη μιας βάρβαρης απειλής, και όσοι την υποστηρίζουν εντός Ελλάδας αντιμετωπίζονται ως «πέμπτη φάλαγγα» ή εσωτερικός εχθρός.
Από την άλλη πλευρά, οι φανατικοί «ρωσόφιλοι», συχνά αρνούνται τα γεγονότα, τα χαρακτηρίζουν «προπαγάνδα της Δύσης» ή δικαιολογούν τις επιθέσεις ως «απάντηση στον δυτικό ιμπεριαλισμό», θεωρώντας τους αντιπάλους τους τυφλά όργανα του ΝΑΤΟ και της Ουάσιγκτον.
Το άσχημο είναι ότι η διαμάχη δε μένει μόνο στα γεωπολιτικά. Μεταφέρεται σε σχόλια στο διαδίκτυο, αλλά και σε καθημερινές συζητήσεις (σε καφενεία, οικογενειακά τραπέζια ή χώρους εργασίας).
Σα να λέμε, ζούμε μια διαρκή κατάσταση εμφυλίου. Λεκτικού μόνο, αλλά εύχομαι να μη κοπούν οι καλλημέρες και οι κοινωνικές συναναστροφές , επειδή οι άνθρωποι τείνουν να διακόπτουν σχέσεις με όσους έχουν την αντίθετη ριζοσπαστική άποψη, δημιουργώντας κλειστές ψηφιακές ομάδες, όπου ανακυκλώνεται μόνο η δική τους «αλήθεια».
ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ
