του Παύλου Λεμοντζή
Σε μένα το Κράτος χρωστάει, δεν του χρωστάω. Ο Κατρούγκαλος με κέρασε πίκρα αρπάζοντας μια γενναία μερίδα από τη σύνταξή μου, ένεκα που ο Τσίπρας αρνήθηκε όταν ήταν πρωθυπουργός, τρομάρα του, να φορολογήσει εφοπλιστές και προτίμησε να ρημάξει τους συνταξιούχους, ένεκα που όλες οι κυβερνήσεις χορεύουν τον ίδιο χορό της αφαίμαξης λαού, τον οποίο κοροϊδεύουν ασύστολα, παρόλο που τα τσιράκια του συστήματος πλουτίζουν ανενόχλητα με την προπαγάνδα υπέρ τους. Είτε είναι ο αριστερός από την ανάποδη Λαζόπουλος, είτε καλλιτέχνες της πίστας ή έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα της ρεμούλας και της φοροδιαφυγής, μέσω τρικλοποδιών που στήνουν στους ελεγκτικούς μηχανισμούς οι επιτήδειοι και οι υπεράνω ελέγχων.
Το ερώτημα για το μέγεθος της φοροδιαφυγής και το πόσοι τελικά «ξεγλιστρούν» απασχολεί πάγια την ελληνική κοινωνία. Αν και οι ψηφιακές διασταυρώσεις και τα συστήματα της ΑΑΔΕ γίνονται διαρκώς πιο αυτοματοποιημένα, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί στρέφουν την προσοχή τους σε πρόσωπα της δημοσιότητας, όταν προκύπτουν κραυγαλέες ενδείξεις, όπως στην περίπτωση Καρβέλα- Βίσση.
Το φαινόμενο αυτό δείχνει ότι, παρά την τεχνολογική πρόοδο, οι καταγγελίες, οι δικαστικές διαμάχες και οι δημόσιες αντιπαραθέσεις παραμένουν από τις πιο «αποτελεσματικές» πηγές πληροφόρησης για τις αρχές, οι οποίες από μόνες τους σιωπούν ύποπτα, καλύπτουν ημετέρους ύποπτα ή απλώς, είναι ανεπαρκείς, αδιάφοροι και όχι αδιάφθοροι και για να το πούμε λαϊκά, κοιμούνται τον ύπνο του ωχαδερφιστή.
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί (ΑΑΔΕ, ΣΔΟΕ) πραγματοποιούν ελέγχους, βεβαίως, ωστόσο η αίσθηση «ασυλίας» ή αδράνειας πηγάζει από τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος, τις νομικές διαδικασίες και τις ειδικές ρυθμίσεις οφειλών.
Παράδειγμα, στις μεγάλες συναυλίες των εκατοντάδων χιλιάδων εισιτήριων, ο καλλιτέχνης σπάνια εισπράττει απευθείας τα χρήματα των εισιτηρίων. Μεσολαβούν εταιρείες παραγωγής, χορηγοί, διαφημιστικές και συχνά ξένες εταιρείες (π.χ. με έδρα την Κύπρο ή τη Βρετανία). Οι ελεγκτές πρέπει να περιμένουν την υποβολή των περιοδικών δηλώσεων ΦΠΑ και των ετήσιων φορολογικών δηλώσεων για να κάνουν διασταύρωση. Αν η δήλωση γίνει μήνες μετά, ο έλεγχος θα φανεί στο κοινό με μεγάλη καθυστέρηση, αν φανεί, δηλαδή.
Εάν, στο μεταξύ , αναρωτιέστε γιατί φαίνονται να έχουν «ασυλία» μεγάλες επιχειρήσεις, κανάλια και ΠΑΕ, έψαξα κι έμαθα ότι το κράτος θεσπίζει διαρκώς νομοθετικά πλαίσια ρυθμίσεων (όπως οι 24, 72 ή 120 δόσεις). Όταν μια ποδοσφαιρική ομάδα, ένας τηλεοπτικός σταθμός ή μια μεγάλη επιχείρηση εντάσσεται σε μια τέτοια ρύθμιση και πληρώνει κανονικά τις δόσεις της, θεωρείται φορολογικά ενήμερη. Ο νόμος προστατεύει τον οφειλέτη από αναγκαστικά μέτρα (κατασχέσεις, ποινικές διώξεις) όσο η ρύθμιση είναι ενεργή.
Ειδικά για τις ΠΑΕ, προκειμένου να πάρουν πιστοποιητικό συμμετοχής στο πρωτάθλημα ή να κάνουν μεταγραφές, είναι υποχρεωμένες από την Επιτροπή Επαγγελματικού Αθλητισμού να παρουσιάζουν διακανονισμένα χρέη. Αυτό σημαίνει ότι τα χρέη τους δεν «σβήνονται», αλλά «παγώνουν» και αποπληρώνονται βάσει συμφωνιών (;)
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί διενεργούν χιλιάδες ελέγχους και διασταυρώσεις ετησίως. Ωστόσο, η κοινή γνώμη μαθαίνει μόνο τις περιπτώσεις που αφορούν ηχηρά ονόματα (κύκλωμα Φίλιππου Καμπούρη), λόγω του lifestyle ενδιαφέροντος.
Όταν ένας ανώνυμος επιχειρηματίας ή μια μεσαία εταιρεία ελέγχεται ή της επιβάλλεται πρόστιμο, αυτό δε γίνεται ποτέ είδηση, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ότι το κράτος ασχολείται μόνο με όσα «βγαίνουν στις εκπομπές».
Η διαφορά ανάμεσα στον απλό πολίτη και σε μεγάλες επιχειρήσεις ή ΠΑΕ ή τηλεοπτικούς σταθμούς που χρωστάνε εκατομμύρια στο Δημόσιο είναι πρακτική:
Αν ο πολίτης αφήσει απλήρωτο ένα χρέος και δεν το βάλει σε πάγια ρύθμιση, το σύστημα της ΑΑΔΕ θα εκδώσει αυτόματα ηλεκτρονικό κατασχετήριο στον τραπεζικό του λογαριασμό. Μια μεγάλη εταιρεία έχει τη νομική ομάδα να καταθέσει «ανακοπές» και «αιτήσεις αναστολής» στα δικαστήρια, καθυστερώντας τις κατασχέσεις για χρόνια. Ο απλός πολίτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να πληρώσει δικηγόρους, για να παγώσει τις διαδικασίες, οπότε είναι το μόνιμο θύμα.
Όμως, ένας πολίτης που έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο (Εφορία, e-ΕΦΚΑ, Δήμους), πρέπει να γνωρίζει τα όρια προστασίας του, τα αναγκαστικά μέτρα που κινδυνεύει να αντιμετωπίσει, καθώς και τις διαθέσιμες επιλογές ρύθμισης.
Το Δημόσιο έχει το δικαίωμα να επιβάλει αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, ωστόσο, υπάρχουν συγκεκριμένα θεσμοθετημένα όρια προστασίας, που ενεργοποιούνται γενικά για συνολικές οφειλές που υπερβαίνουν τα 500 ευρώ. Για μικρότερα ποσά, δεν λαμβάνονται αναγκαστικά μέτρα, αλλά ενδέχεται να δεσμευτεί η φορολογική ενημερότητα.
Κάθε φυσικό πρόσωπο δικαιούται να δηλώσει έναν μοναδικό λογαριασμό (μέσω του Taxisnet) στον οποίο τα χρήματα είναι ακατάσχετα έως το ποσό των 1.600 ευρώ τον μήνα.
Δεν επιτρέπεται η κατάσχεση στα χέρια του εργοδότη ή του ασφαλιστικού φορέα αν ο μισθός ή η σύνταξη είναι κάτω από 1.000 ευρώ καθαρά. Για ποσά από 1.000 έως 1.500 ευρώ, μπορεί να κατασχεθεί το 50% του ποσού πάνω από τα 1.000 ευρώ.
Η μη καταβολή χρεών στο Δημόσιο αποτελεί ποινικό αδίκημα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ποινική δίωξη ασκείται εάν το συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος (μαζί με προσαυξήσεις) ξεπερνά τις 100.000 ευρώ και παραμένει απλήρωτο ή αρρύθμιστο για διάστημα άνω των 4 μηνών.
Η ένταξη των οφειλών σε ρύθμιση αναστέλλει την ποινική δίωξη, ενώ η πλήρης εξόφληση οδηγεί στην εξάλειψη του αξιόποινου.
Υπάρχουν διαφορετικά «εργαλεία» ανάλογα με την παλαιότητα και το είδος του χρέους.
Η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων αφορά παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές (που βεβαιώθηκαν έως 31 Δεκεμβρίου 2024), οι οποίες δεν ήταν ρυθμισμένες έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Για τις νεότερες ή τρέχουσες οφειλές (π.χ. του 2025 ή 2026), ο πολίτης μπορεί να χρησιμοποιήσει την πάγια ρύθμιση σε 24 δόσεις (για τακτικούς φόρους όπως ΕΝΦΙΑ, Φόρο Εισοδήματος) ή έως 48 δόσεις (για έκτακτους φόρους, π.χ. κληρονομιές).
Από το 2026, ο χρόνος παραγραφής για τις νέες οφειλές που δημιουργούνται προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία μειώνεται από τα 10 στα 5 έτη, εφόσον το Δημόσιο δεν έχει εκκινήσει διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης. Για τις παλαιότερες οφειλές συνεχίζει να ισχύει το προηγούμενο καθεστώς.
Μέσα από τις νέες ψηφιακές υποδομές, οι φορολογούμενοι έχουν πλέον τη δυνατότητα να βλέπουν συγκεντρωμένες όλες τις οφειλές τους (προς Εφορία, e-ΕΦΚΑ και Δήμους) σε μία ενιαία οθόνη στην εφαρμογή τους, ώστε να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή τι χρωστούν και πώς να το εξοφλήσουν.
Αν τα παραπάνω σας κάνουν να αισθάνεσθε προνομιούχοι πολίτες στο δικό μας ευνομούμενο κράτος, τότε μη σας νοιάζει εάν οι μεγαλοκαρχαρίες φοροδιαφεύγουν με τις ευλογίες της κυβέρνησης, όποια κι αν είναι.
Αυτή η κολόνια κρατάει χρόνια.
ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ
