ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΛΕΜΟΝΤΖΗ
Μια αναζήτηση σε εγκυκλοπαίδειες, σε λεξικά, στο διαδίκτυο του επίθετου «ανισόρροπος» θα καταλήξετε στο συμπέρασμα ότι σημαίνει: άνθρωπος που δεν έχει πνευματική ή συναισθηματική σταθερότητα. Ακόμα, παρουσιάζει απότομες μεταβολές στη συμπεριφορά του και, τέλος, ενεργεί παράλογα ή αλόγιστα. Χωρίς να το θέλει καμία πηγή, φωτογραφίζει τον Ντόναλτ Τραμπ, τον λεγόμενο και «Πλανητάρχη» με, σχεδόν, όλον τον πλανήτη εναντίον του.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ και του είπα- ξείπα, δεν έχει τον Θεό του. Κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Η σύγκριση ανάμεσα στην προεκλογική ρητορική του και την τρέχουσα πολιτική του αποκαλύπτει μια κλασική «τραμπική» ανισορροπία: από τη μία, την υπόσχεση για απομονωτισμό και τερματισμό των «ατελείωτων πολέμων» κι από την άλλη, μια επιθετική χρήση της ισχύος (hard power) που οδηγεί σε αδιέξοδα.
Προεκλογικά ισχυριζόταν ότι θα τερμάτιζε τον πόλεμο στην Ουκρανία μέσα σε 24 ώρες, πιέζοντας Ζελένσκι και Πούτιν σε συμφωνία. Κατηγορούσε τη διοίκηση Μπάιντεν ότι σπαταλά δισεκατομμύρια σε έναν «χαμένο πόλεμο».
Όμως, Οι προσπάθειες για άμεση εκεχειρία (όπως το σχέδιο 28 σημείων που παρουσίασε) έχουν βαλτώσει. Αν και πίεσε το Κίεβο για εδαφικές παραχωρήσεις, η Ρωσία αρνήθηκε να σταματήσει τις επιθέσεις χωρίς πλήρη αποστρατικοποίηση της Ουκρανίας. Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνησή του αναγκάστηκε να επαναφέρει μέρος της βοήθειας και να επιβάλει νέες κυρώσεις στη Ρωσία, για να διατηρήσει τη διαπραγματευτική της ισχύ, διαψεύδοντας τις ελπίδες για γρήγορη ειρήνη.
Προεκλογικά έλεγε ότι το Ιράν θα έτρεχε να κάνει συμφωνία μαζί του μέσα σε μία εβδομάδα από την εκλογή του και ότι δεν επιθυμεί πόλεμο, αλλά μόνο ένα Ιράν χωρίς πυρηνικά.
Δυστυχώς, αυτοδιαψεύστηκε, Η κατάσταση κλιμακώθηκε δραματικά. Μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων το 2025, ο Τραμπ διέταξε την επιχείρηση “Midnight Hammer”, εξαπολύοντας μαζικές επιθέσεις στις πυρηνικές και πυραυλικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Προεκλογικά υποσχόταν να φέρει την ειρήνη στη Μ. Ανατολή γρήγορα, λέγοντας στο Ισραήλ να «τελειώνει τη δουλειά» γιατί έχανε τη μάχη των εντυπώσεων.
Αν και προώθησε ένα ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων, αυτό έχει παγώσει. Η απόλυτη στήριξή του στην κυβέρνηση Νετανιάχου και η άρνηση πίεσης για παλαιστινιακό κράτος έχουν οδηγήσει σε αδιέξοδο, ενώ η ανθρωπιστική κρίση παραμένει, προκαλώντας τριγμούς ακόμα και με τους συμμάχους στον Κόλπο.
Προεκλογικά υποσχόταν οριζόντιους δασμούς 10-20% σε όλες τις εισαγωγές και 60% στην Κίνα.
Ο ανισόρροπος «πλανητάρχης» όμως, έχει ξεκινήσει εμπορικούς πολέμους όχι μόνο με την Κίνα, αλλά και με τον Καναδά, το Μεξικό και την ΕΕ. Ταυτόχρονα, απέσυρε τις ΗΠΑ από δεκάδες διεθνείς οργανισμούς (περίπου 66), επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως «διασπαστή» του διεθνούς συστήματος.
Η ειρωνεία είναι ότι ο Τραμπ εξελέγη με μια ατζέντα αντι-παρεμβατισμού, πείθοντας πολλούς ότι θα αποφύγει τις συγκρούσεις. Ωστόσο, η προσέγγισή του «Ειρήνη μέσω Ισχύος» τον οδήγησε σε: Ανοιχτό πόλεμο με το Ιράν. Στρατιωτική απειλή/επέμβαση στη Βενεζουέλα. Αστάθεια στο ΝΑΤΟ, καθώς η Ευρώπη (Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο) αρχίζει να δρα αυτόνομα, φοβούμενη την αμερικανική αναξιοπιστία.
Ενώ ο ίδιος επιμένει ότι «διορθώνει τα λάθη των προηγούμενων», οι επικριτές του (σχεδόν όλη η Ευρώπη και δεκάδες άλλα κράτη όπου γης), τον κατηγορούν ότι η απρόβλεπτη φύση του, η ψυχοπάθειά του – λέγεται ανισορροπία, πιο εύκολα) έχει κάνει τον κόσμο πολύ πιο επικίνδυνο από ό,τι ήταν πριν από δύο χρόνια.
Στο μεταξύ, η αντίδραση του Ιράν είναι σφοδρή και εξελίσσεται σε τρία κύρια μέτωπα:
Το Ιράν εξαπέλυσε αλλεπάλληλα κύματα βαλλιστικών πυραύλων και drones (Επιχείρηση “True Promise 4”).
Πλήγματα έχουν βιντεοσκοπηθεί στο Τελ Αβίβ, τη Μπεϊτ Σεμές και την κεντρική περιοχή του Ισραήλ.
Παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ διατηρεί ποσοστό αναχαίτισης περίπου 92%, ορισμένοι πύραυλοι πέρασαν την άμυνα, προκαλώντας δεκάδες θύματα και καταστροφές σε κατοικημένες περιοχές. Η χρήση πυρομαχικών διασποράς από το Ιράν έχει αυξήσει τις απώλειες αμάχων.
Πλήγματα σε όμορα Κράτη και Αμερικανικές Βάσεις. Το Ιράν θεωρεί συνυπεύθυνες τις χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις.
Η ανθρωπότητα είδε κι έφριξε για τις εκρήξεις και επιθέσεις σε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Μπαχρέιν, Ιορδανία και Ιράκ, πλήττοντας κρίσιμες υποδομές, όπως εργοστάσια αφαλάτωσης και διυλιστήρια.
Τα κράτη του Κόλπου χαρακτήρισαν τις επιθέσεις «υπαρξιακή απειλή» και ζήτησαν διεθνή παρέμβαση και αποζημιώσεις μέσω του ΟΗΕ.
Το κόλπο του Ιράν που, όχι μόνο «έπιασε» αλλά στραγγάλισε και συνεχίζει τον απαγχονισμό της παγκόσμιας οικονομίας. Έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ.
Το Ιράν παίζει μέχρι σήμερα το πιο κρίσιμο χαρτί του.
Δεν επέβαλε παραδοσιακό ναυτικό αποκλεισμό (καθώς ο στόλος του υπέστη σοβαρές ζημιές), αλλά εφαρμόζει έναν «αποκλεισμό ασφαλίστρων». Με τη χρήση ναρκών, drones και σποραδικών επιθέσεων, κατέστησε τη ναυσιπλοΐα αδύνατη λόγω του απαγορευτικού κόστους ασφάλισης.
Συνέπειες: Η τιμή του πετρελαίου Brent είχε ξεπεράσει τα 110 δολάρια το βαρέλι, αλλά το Ιράν είχε επιτρέψει επιλεκτικά τη διέλευση πλοίων από χώρες όπως η Ινδία και η Νότια Κορέα (κατόπιν συνεννόησης), χρησιμοποιώντας τα στενά ως «διόδια» για πολιτική επιρροή.
Τελικά το κατάφερε. Το κόλπο του «Κόλπου» έπιασε. Η τιμή του πετρελαίου Brent μειώθηκε σχεδόν 6% σήμερα που γράφω το άρθρο, μετά την ανακοίνωση του Ιράν για άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και τη συζήτηση για σχέδιο ειρήνης από τις ΗΠΑ. Στα 98,30 δολάρια το βαρέλι στα 87,72 το WTI.
Η τιμή του πετρελαίου Brent καταγράφει ήδη πτώση, ενώ παράλληλα δημοσιεύματα αναφέρονται σε «σχέδιο» 15 σημείων που φέρεται να έχει επιδοθεί από την κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην Τεχεράνη, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.
Ίδωμεν!
ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ
