του Βασίλη Λιόγκα
Η ατελέσφορη ως τώρα απόπειρα εμπορικής εκμετάλλευσης μιας περιορισμένης και περιφρονημένης μέχρι πρόσφατα παραλίας στον Όρμο της Παναγίας κάτω από τον Φάρο, δείχνει να προσκρούει στην επίμονη αντίσταση ενός μικρού Γαλατικού χωριού: οπισθοδρομικών άραγε; συντηρητικών κοινωνικοπολιτικά; ή μήπως καθοδηγούμενων και με πολιτικά ελατήρια;
- Το Μονόπετρο: Τι ξεχωριστό έχει αυτός ο Σύλλογος;
Εκφράζει την ανάγκη εκατοντάδων Καβαλιωτών φυσιολατρών και απλών συμπολιτών μας, φίλων ενός εναλλακτικού τουρισμού, χωρίς τις οχληρές συνέπειες των δήθεν οργανωμένων πλάζ, σε έναν ιδιάζοντα χώρο, ο οποίος παρέχει άπλετη ελευθερία, ακατέργαστη φυσική ομορφιά και την ήρεμη απόλαυση του φλοίσβου της ακροθαλασσιάς: και μαζί, ενός τόπου περιπάτου, συνάντησης, ονειροπόλησης, ρεμβασμού αλλά και δημιουργίας. Ανθρώπων που την απολάμβαναν δεκαετίες ολόκληρες, από την παιδική τους ηλικία, αλλά και πολλών νέων, που σ’ αυτά τα πετραδάκια έμαθαν να κολυμπούν, που γοητεύονται από την απλότητα και την ολιγάρκεια, και γι’ αυτό την αγκάλιασαν από την πρώτη στιγμή, με μεγάλη συμμετοχή και ενθουσιασμό. Γι αυτό και τα αυθόρμητα και αυθεντικά χαρακτηριστικά του, ως προτύπου μιας γνήσια λαϊκής αυτενέργειας, ενισχύουν την κοινωνική συνοχή και τον εθελοντισμό.
Εκφράζει την αγνή και αφειδώλευτη αγάπη απλών ανθρώπων της δουλειάς για τον τόπο στον οποίο ρίζωσαν και μεγάλωσαν, που εκτός από λησμονημένος (χωρίς στοιχειώδεις παροχές, ούτε μια τουαλέτα ή βρύση) και όμορφος, τυχαίνει να είναι εν πολλοίς ακόμη ανεξερεύνητος. Πόσοι Καβαλιώτες γνωρίζουν για τα αρχαία λατομεία γρανίτη στον βυθό του Μονόπετρου, ή ακόμη και το Ιερό της Παρθένου, λίγο πιο πάνω, ακριβώς απέναντι από το Ιμαρέτ, που παρουσιάστηκε στο Μουσείο προχθές; Σκέφτηκαν κι αποφάσισαν να καλύψουν τα κενά της Πολιτείας, με την οργάνωσή τους σε ένα σύλλογο, πολύ πριν την επίμαχη διακήρυξη παραχώρησης της ακτής, με σκοπό την προστασία και την αναβάθμιση της παραλιακής αυτής ζώνης και του περιβάλλοντος χώρου, με σεβασμό στο φυσικό και ιστορικό τοπίο, με δεκάδες τρόπους που περιγράφονται στο Καταστατικό του. Θαυμάσιο και καθόλου τυχαίο, για την πόλη και την ιστορία της, γεγονός.
- Ειναι ανεπίτρεπτο αυτό που πάει να γίνει.
Η μικρή αυτή παραλία απεικονίζει ακριβώς όλα αυτά που μας χαρίζει η Φύση χωρίς ανθρώπινες παρεμβάσεις και σε αντίθεση μ’ αυτές. Είναι μια όαση απλότητας και όχι κατασκευασμένης ομορφιάς, ένα τοπόσημο της πόλης, όπως είναι ο Φάρος, όπως οι Καμάρες και το Καρνάγιο, όπως ο Κουλές και ο Μύλος που δεν υπάρχουν πια.
Είναι προφανές ότι η παραχώρηση θα επιφέρει αλλοίωση της φυσικής μορφολογίας και του τοπίου, ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους, περιορισμό της προσβασιμότητας και του κοινωνικού δικαιώματος της αναψυχής, αντίτιμο για υπηρεσίες που θα παρέχονται, μόνιμες δυσαρμονικές κατασκευές. Ιδιαίτερα η θέση της ακτής κάτω από τον Φάρο, στο όριο του παράλιου τείχους και σε άμεση γειτνίαση με την Παλιά Πόλη και τα μνημεία της φωνάζει ότι ο μικρός, ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους, Όρμος της Παναγίας, δεν προσφέρεται για κανενός είδους εμπορική εκμετάλλευση και πρέπει να διαφυλάξει την αρμονία της φύσης και ελευθερία που αποπνέει. Είναι άδικο και προσβλητικό μετα απο δεκάδες χρονια η παραλία, οπου εμαθαν μπανιο οι γονείς μας, εμείς, τα παιδιά μας τα εγγόνια μας, να δινεται σε ιδιώτη. Ο Όρμος της Παναγίας είναι δημόσιο αγαθό και επί πλέον ένα Μνημείο της Φύσης.
- Κόντρα στην κυρίαρχη αντίληψη.
Περίμενα λιγότερους από τους 908 συμπολίτες μας που υπέγραψαν την έκκληση να μην καταστραφεί αυτή η φυσική ομορφιά. Περίμενα και περιμένω επιθέσεις και διχασμό της τοπικής μας κοινωνίας. Όχι μόνο από βαλτούς λόγω σκοπιμοτήτων, ούτε γιατί τα λεφτά είναι πολλά. Αλλά γιατί τα κριτήρια της κοινωνίας μας έχουν αλλοιωθεί, είναι πιο επιφανειακά, έχουν διαχρονικά διαμορφωθεί «στάνταρντς» που καλλιέργησαν καταναλωτικά πρότυπα ενός «λάιφ στάιλ» τρόπου ζωής, των οπαδών την ήσσονος προσπάθειας. Των κυνηγών του εύκολου κέρδους και όχι της αξίας που δημιουργεί ο προσωπικός και συλλογικός μόχθος. Ακούμε λοιπόν τα λογικοφανή επιχειρήματα της αξιοποίησης, της εξασφάλισης πολυτέλειας και άνεσης, σε μια κατασκευασμένη όμως ομορφιά αμφίβολης αισθητικής, έναντι τιμήματος. Έναν τρόπο τουριστικής ανάπτυξης πανομοιότυπο όπου κι αν είσαι, «ινκλούσιβ», κοσμοπολίτικο, με το χρήμα που υποτίθεται ότι ρέει, άσχετα πώς μοιράζεται. Σε πόλεις κάρτ ποστάλ, αποστειρωμένες, μακριά από τα χνώτα της πλέμπας, τον κόσμο και τους ανθρώπους τους. Δεν τους κακίζω τους οπαδούς της χλιδάτης αξιοποίησης, αυτά τα πρότυπα τους έβαλαν στο μυαλό οι κώδικες και οι τελετουργίες της οικονομικής ισχύος. Τα πιστεύουν, τα διακηρύττουν, πολλοί απ’ αυτούς είναι αιρετοί. Ρωτούν, μα δεν θέλετε την ανάπτυξη; Τόσο καθυστερημένοι είστε;
Δεν είναι σε θέση να αντιληφθούν την άλλη άποψη. Των εραστών της αυθεντικής ομορφιάς, ενός γνήσια ανθρώπινου τρόπου ζωής, που αναγεννάται με λύσεις βασισμένες στη Φύση. Σαν τη ζωγράφο ή τον αυτοσχέδιο δημιουργό στις φωτογραφίες.
Εμπνέονται από την αποτύπωση αυτής της αυθεντικής ομορφιάς που η Φύση χαρίζει, κι από μας απλώς περιμένει να πάμε με τα κέφια της. Κι εδώ, στον Όρμο της Παναγίας, η Φύση έχει κέφια. Πρόκειται για ένα Μνημείο της Φύσης που πρέπει να μείνει αναλοίωτο και προστατευμένο. Μακριά από την καταναλωτική βουλιμία και τη λύσσα για έσοδα, ένας αθόρυβος φάρος αυτάρκειας και γαλήνης, κάτω από τον Φάρο.
- Έχουν γνώσιν οι φύλακες.
Ευτυχώς στην Καβάλα τελικά είναι πολλοί οι οπαδοί αυτής της άλλης άποψης και δεν είναι η πρώτη φορά που εκφράζονται αυθόρμητα και ανόθευτα. Κατά την γνώμη μου οφείλεται στον μεγάλο ταξικό διχασμό που σημάδεψε τον προηγούμενο αιώνα την πόλη μας, επί πολλές δεκαετίες και δημιούργησε διαμετρικά αντίθετα πρότυπα της ομορφιάς και της αισθητικής. Το χάσμα αυτό διατηρείται και εκφράστηκε και σε αντίστοιχους τρόπους ζωής. Είναι πολλοί ακόμα στην πόλη μας οι απλοί αλλά λαμπεροί αυτοί άνθρωποι, που συγκινούνται από τις αρετές της ανυστερόβουλης κοινωνικότητας, της ανθρώπινης συνύπαρξης χωρίς σκοπιμότητες, της φυσικής και όχι μπότοξ ομορφιάς, της ανιδιοτελούς αλληλεγγύης. Αυτοί που γοητεύονται από την αρμονία και το μέτρο και μπορούν να διακρίνουν το δικαίωμα της απόλαυσης της ζωής και να αγωνιστούν γι’ αυτήν.
Ετσι εξηγείται η ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας, που είχε την αντανάκλασή της στη στάση Δημάρχου και Προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου και στο ομόφωνο ψήφισμα όλων των δημοτικών συμβούλων, κοινωνών των περισσότερων ενός γνήσια λαϊκού τρόπου ζωής. Μεγάλο όπλο που πρέπει να αξιοποιηθεί, γιατί τα μέλη του συλλόγου είναι εύκολα προβλέψιμο ότι θα συνεχίσουν, με επιμονή, ενότητα κι αγώνα (και ελπίζουμε να ευαισθητοποιήσουν κι άλλους πολιτικούς παράγοντες που τώρα σιωπούν). Αντιτίθενται σε οργανωμένες παραλίες προσβάσιμες για τα «παχιά πορτοφόλια» προκαλώντας αμηχανία στη διοίκηση του ΟΛΚ που ίσως δεν περίμενε τέτοιο κύμα αντίδρασης και θορυβήθηκε. Θα συνεχίσουν, όπως έκαναν στις 4 Δεκεμβρίου, να απαιτούν να παραμείνει η ακτή ελεύθερη και δωρεάν για όλους, όπως και το δημοτικό συμβούλιο και όλοι οι σύλλογοι της Καβάλας, επανειλημμένα διεκδίκησαν την ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα και όλες τις παραλίες. Είναι καιρός πλέον για το απολύτως ώριμο αίτημα της συμμετοχής και στη διαχείριση, με «υιοθέτηση ακτών», προς όφελος της κοινωνίας. Η αυξανόμενη υπευθυνότητα και ωριμότητά τους και οι έξοχες προτάσεις τους στη Συνέλευση δείχνουν όραμα, μεράκι και προωθημένες απόψεις, που συνδέονται με τις σύγχρονες κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανάγκες και την διαφύλαξη της απόλαυσης αιγιαλού και παραλίας.
Και το σπουδαιότερο: Ο Δήμος πρέπει να αποκτήσει τη διαχείριση του θαλάσσιου μετώπου. Μέχρι να γίνει όμως αυτό, να διεκδικήσει να έχει λόγο σε οτιδήποτε σχεδιάζεται και αφορά την περιοχή αυτή από τον Ο.Λ.Κ.
Οι φωτογραφίες με στιγμιότυπα της ακτής είναι του Αχιλλέα Σαββόπουλου.
Η φωτογραφία της κινητοποίησης είναι της εφημερίδας «Πρωινή», τη μέρα της κινητοποίησης.
