Δευτέρα, 2 Αυγούστου, 2021

Κοινωνική παθογένεια που αφορά όλους τα φαινόμενα βίας και σεξουαλικής παρενόχλησης

Μαρία Στεργίδου: Όσοι ισχυρίζονται ότι οι καταγγελίες περιστατικών είναι μόδα θα τους ρωτούσα «Αν ήσουν εσύ ή το παιδί σου;»

Ροή Ειδήσεων

Άρθρα & Απόψεις

Οικονομία

Εφημερίδα ΕΝΗΜΕΡΟΣ
Έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωση από την εφημερίδα της Καβάλας "ΕΝΗΜΕΡΟΣ" και το Kavala Web News
spot_img

Κοινωνική παθογένεια που μας αφορά όλους κι όχι ιδιωτική υπόθεση, χαρακτηρίζει με συνέντευξη που παραχώρησε στον «Ενήμερο», η ψυχολόγος του Συμβουλευτικού Κέντρου Γυναικών του Δήμου Καβάλας, Μαρία Στεργίδου, τις καταγγελίες θυμάτων βίας που το τελευταίο διάστημα βλέπουν το φως της δημοσιότητας.

«Δυστυχώς, υπό το βάρος των δύσκολων κοινωνικών συνθηκών της εποχής που ζούμε, τέτοιου είδους φαινόμενα απαντώνται συχνά σε κάθε τομέα δραστηριοποίησης των ανθρώπων και ειδικά των γυναικών, όχι μόνο στο χώρο του θεάματος και των τεχνών. Είναι όμως ελπιδοφόρο ότι ολοένα και περισσότερες γυναίκες βρίσκουν το θάρρος να μιλήσουν για αυτό, θέτοντας το ζήτημα στη διάσταση που του αρμόζει, αφού δεν είναι ιδιωτική υπόθεση, αλλά κοινωνική παθογένεια που μας αφορά όλους», αναφέρει αρχικά στα όσα δηλώνει στον «Ε», η Μαρία Στεργίδου.

Τι σημαίνει σεξουαλική παρενόχληση; Ποιες οι διαφορές από το φλερτ;

«Η σεξουαλική παρενόχληση είναι οποιαδήποτε ανεπιθύμητη λεκτική ή μη λεκτική συμπεριφορά, χειρονομία ή πράξη που αγγίζει την ευαίσθητη χορδή της σεξουαλικότητας των ανθρώπων. Ασφαλώς και είναι κάτι τελείως διαφορετικό από το φλερτ αν και συχνά, ειδικά στην αρχή εκδήλωσής της, τα όρια είναι δυσδιάκριτα.
Το υγιές φλερτ είναι κάτι πολύ όμορφο και είναι προϋπόθεση για να προσεγγίσουν οι άνθρωποι ανθρώπους, με τους οποίους επιθυμούν να σχετιστούν συντροφικά.
Δεν προσβάλλει, σέβεται τα όρια του άλλου ατόμου και αποδέχεται το «όχι». Η σεξουαλική παρενόχληση, αντίθετα, όχι μόνο δε σέβεται την άρνηση του άλλου ατόμου να ενδώσει, αλλά συνεχίζεται ακόμα πιο έντονη, με αποτέλεσμα συχνά το θύμα να νιώθει παγιδευμένο και ανήμπορο να αντιδράσει».

Μιλήσατε για ανθρώπους και όχι μόνο για γυναίκες. Είναι άρα κάτι που μπορεί να συμβεί και στα δύο φύλα;

«Ασφαλώς. Υπάρχει και η βία και η σεξουαλική παρενόχληση με θύματα άνδρες, φαινόμενα στα οποία δεν πρέπει να κλείνουμε τα μάτια. Είναι όμως γεγονός ότι για πολλούς λόγους, κυρίως λόγω των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων, οι γυναίκες πλήττονται σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό. Οπωσδήποτε η βία πρέπει να είναι καταδικαστέα από όπου κι αν προέρχεται, ανεξάρτητα από το φύλο των θυμάτων».

Ως εργαζόμενη στο Συμβουλευτικό Κέντρο Γυναικών του Δήμου Καβάλας, καλείστε συχνά να στηρίξετε γυναίκες θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης;

«Σας ευχαριστώ πολύ που μου δίνετε την ευκαιρία να μιλήσω για το Συμβουλευτικό Κέντρο, αφού αποτελεί μέρος του δικτύου της Γενικής Γραμματείας Δημογραφικής και Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων, που περιλαμβάνει τις αρμόδιες κρατικές δομές προς υποστήριξη των γυναικών θυμάτων οποιασδήποτε μορφής βίας, άρα και σεξουαλικής παρενόχλησης. Οι συνάδελφοί μου κι εγώ καλούμαστε συχνά να υποστηρίξουμε γυναίκες θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης και μάλιστα τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερες, αφού το ζήτημα αυτό παύει να είναι ταμπού. Οι γυναίκες πια αντιλαμβάνονται ότι δεν είναι οι μόνες που το περνούν αυτό, αλλά ούτε μόνες. Στο Συμβουλευτικό Κέντρο μπορούν να βρουν δωρεάν και απόρρητα ολιστική υποστήριξη από κοινωνιολόγο, κοινωνική λειτουργό, νομική σύμβουλο και ψυχολόγο. Παράλληλα, προσφέρουμε και πληροφόρηση σε όποιον πολίτη το επιθυμεί αναφορικά με ζητήματα που άπτονται της βίας κατά των γυναικών και πραγματοποιούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα δράσεις ευαισθητοποίησης του κοινού που έχουν το μήνυμα: Μηδενική ανοχή στη βία».

Ποιες μπορεί να είναι οι ψυχολογικές συνέπειες της σεξουαλικής παρενόχλησης στις γυναίκες;

«Δυστυχώς οι συνέπειες στον ψυχισμό των γυναικών είναι ιδιαιτέρως βλαπτικές. Συχνά τα θύματα νιώθουν άγχος, θυμό, φόβο, έλλειψη εμπιστοσύνης στους άλλους ανθρώπους, χαμηλή αυτοεκτίμηση ενώ σε πιο σοβαρές περιπτώσεις εμφανίζουν και καταθλιπτικά συμπτώματα. Η εξακολουθητική παρενόχληση δημιουργεί επίσης, σε πολλές περιπτώσεις, αίσθημα αβοηθησίας και δυσλειτουργικότητα σε όλους τους τομείς δραστηριοποίησης τους. Στην εργασία, στο σπίτι και απόσυρση από κοινωνικές δραστηριότητες».

Τι είναι αυτό που εμποδίζει τα θύματα να μιλήσουν;

«Συχνά όταν ένα θύμα αποκαλύπτει τον εφιάλτη που έζησε, δέχεται κριτική για τη χρονική στιγμή που επέλεξε να μιλήσει. Αυτό δεν πρέπει να συμβαίνει. Η ορθή και βοηθητική ερώτηση που θα έπρεπε η κοινωνία να κάνει δεν είναι «γιατί μίλησες τώρα;» αλλά «γιατί συμβαίνουν τέτοια φαινόμενα;» και να προσπαθήσει να τα πατάξει. Πολλοί είναι οι λόγοι που εμποδίζουν ένα θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης να μιλήσει. Οι κυριότεροι είναι: ο φόβος, η ντροπή, οι ενοχές που νιώθει για ό,τι συμβαίνει, η έλλειψη υποστηρικτικού περιβάλλοντος, αλλά και κάποια στερεότυπα που δυστυχώς ακόμα υπάρχουν στην κοινωνία αναφορικά με τη θέση της γυναίκας».

Πώς λειτουργεί η ψυχολογική υποστήριξη σε τέτοιες περιπτώσεις;

«Κάθε γυναίκα είναι μοναδική και διαφορετική και αντιμετωπίζεται εξατομικευμένα. Η λέξη κλειδί είναι η ενδυνάμωση. Δουλεύω μαζί τους την αυτοεκτίμηση και προσπαθώ να τις οδηγήσω να αντιληφθούν ότι δεν φταίνε εκείνες για αυτό που τους συμβαίνει. Βρίσκομαι στο πλευρό τους. Τις πιστεύω και δεν τις κρίνω για τίποτα.
Επίσης, αν υπάρχουν δυσλειτουργικά σχήματα στο μυαλό τους ή σύγχυση, προσπαθώ να τις «εκπαιδεύσω» να τα αντικαθιστούν με βοηθητικά και να έχουν ξεκάθαρη θέαση των καταστάσεων. Στόχος είναι να μπορέσουν οι ίδιες να λάβουν όλες εκείνες τις αποφάσεις που θα βελτιώσουν τη ζωή τους».

Οι θύτες, πιστεύετε, μπορούν να βοηθηθούν;

«Φυσικά, αυτό θα ήταν και το ιδανικό. Αλλά δε σας κρύβω ότι χρειάζεται μια μακρά διαδικασία θεραπείας και πρώτα απ’ όλα, αναγνώριση εκ μέρους τους ότι τέτοιες συμπεριφορές είναι απαράδεκτες και προσβάλλουν κατάφωρα τα θύματα. Και δυστυχώς αυτό είναι το αγκάθι, ότι δηλαδή οι θύτες συνήθως όχι μόνο δεν αναγνωρίζουν τη νοσηρή τους συμπεριφορά, αλλά ενοχοποιούν τα θύματα, ακόμα και για τον τρόπο ένδυσης τους! Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι η άσκηση βίας είναι ευθύνη και επιλογή αποκλειστικά του θύτη».

Τι θα μπορούσε να γίνει στον τομέα της πρόληψης τέτοιων περιστατικών;

«Νομίζω ότι η απάντηση για άλλη μια φορά είναι η παιδεία. Εκπαίδευση και μέσω του σχολικού πλαισίου, με ύπαρξη μαθημάτων όπως η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, αλλά και πολλή δουλειά εκ μέρους των γονέων. Μέσω της διαπαιδαγώγησης στο σπίτι, τα παιδιά μπορούν και πρέπει να μάθουν να θέτουν τα όριά τους και να σέβονται ταυτόχρονα τα όρια των ανθρώπων γύρω τους. Το «όχι» σημαίνει όχι και πρέπει να γίνεται αποδεκτό σε κάθε περίπτωση. Επίσης, ως γονείς να θεμελιώσουμε σχέσεις εμπιστοσύνης με τα παιδιά μας, ώστε σε περίπτωση που αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε μορφή παρενόχλησης ή άλλου είδους βίας, να έχουν το θάρρος να μας μιλήσουν και να μη νιώσουν μόνα και αβοήθητα».

Τέλος, τι έχετε να πείτε σε όσους ισχυρίζονται ότι οι καταγγελίες περιστατικών σεξουαλικής παρενόχλησης είναι μόδα;

«Έχω να πω ότι η κατάθεση ψυχής οποιουδήποτε ανθρώπου για τόσο ευαίσθητα, προσωπικά ζητήματα δεν είναι μόδα, αλλά κάτι αξιοθαύμαστο, που χτυπά δυνατά
το καμπανάκι στο κοινωνικό σύνολο όχι μόνο για καταστολή, αλλά κυρίως για πρόληψη. Η βία μπορεί να συμβεί στον καθένα μας! Θα τους ρωτούσα, λοιπόν: «Αν ήσουν εσύ ή το παιδί σου;». Αν παρ’ όλα αυτά εξακολουθούσαν να επιμένουν ότι πρόκειται για μόδα, θα τους παρότρυνα η επόμενη τάση της μόδας να είναι ο σεβασμός και η υποστήριξη όλων των θυμάτων βίας. Γιατί όλοι μας μπορούμε και οφείλουμε να βάλουμε το δικό μας λιθαράκι για μια υγιέστερη κοινωνία».

Διαφημίσεις